چرا تأخیر در حملونقل بینالمللی دیگر فقط یک مشکل لجستیکی نیست؟
تأخیر در حملونقل بینالمللی یکی از مهمترین چالشهایی است که واردکنندگان، تولیدکنندگان و مدیران زنجیره تأمین با آن روبهرو هستند. بسیاری از افراد تصور میکنند تأخیر حمل فقط به معنای چند روز دیرتر رسیدن کالا است؛ اما در عمل، این موضوع میتواند برنامه خرید، تولید، فروش و حتی جریان نقدی یک کسبوکار را تحت تأثیر قرار دهد.
در سالهای اخیر، افزایش اختلالات زنجیره تأمین، ازدحام بنادر، تغییر مقررات تجاری و نوسانات بازار جهانی باعث شده است که مدیریت ریسک واردات اهمیت بیشتری پیدا کند. به همین دلیل، شرکتها هنگام انتخاب روش حمل، فقط به هزینه توجه نمیکنند و قابلیت پیشبینی زمان تحویل را نیز در نظر میگیرند. بر اساس تجربه عملیاتی آرتا ریل در مسیرهای بینالمللی، ارزیابی شرایط حمل و انتخاب مسیر مناسب پیش از ارسال کالا میتواند بخش قابل توجهی از ریسکهای تأخیر را کاهش دهد. به همین دلیل بسیاری از مشتریان پیش از نهایی کردن فرایند حمل، از طریق ثبت درخواست حمل بینالمللی جزئیات محموله و مسیر موردنظر خود را بررسی میکنند.
برای مثال، اگر یک تولیدکننده مواد اولیه مورد نیاز خود را با تأخیر دریافت کند، ممکن است بخشی از ظرفیت تولید را از دست بدهد. از سوی دیگر، واردکنندگان کالاهای فصلی نیز با تأخیر در ورود محمولهها فرصت فروش را از دست میدهند. در چنین شرایطی، حتی یک تأخیر کوتاه میتواند هزینهای فراتر از هزینه حمل ایجاد کند.
تأخیر در حملونقل بینالمللی چگونه بر زنجیره تأمین اثر میگذارد؟
هر محموله بینالمللی از چندین مرحله عبور میکند. آمادهسازی کالا، صدور اسناد حمل، بارگیری، حمل اصلی، عبور از مرزها، ترخیص کالا و تحویل نهایی بخشی از این فرایند هستند. بروز مشکل در هر یک از این مراحل میتواند زمان تحویل را تغییر دهد.
به همین دلیل، دلایل تأخیر در حمل بار معمولاً به یک عامل محدود نمیشوند. گاهی نقص در اسناد حمل باعث توقف کالا در گمرک میشود. گاهی ازدحام بنادر روند تخلیه و بارگیری را کند میکند. در برخی موارد نیز شرایط آبوهوایی یا محدودیتهای عملیاتی مسیرهای حملونقل را تحت تأثیر قرار میدهند.
جدول زیر برخی از نقاط رایج ایجاد تأخیر را نشان میدهد:
| مرحله حمل | عامل رایج تأخیر | پیامد احتمالی |
|---|---|---|
| آمادهسازی کالا | آماده نبودن سفارش | عقب افتادن بارگیری |
| صدور اسناد | مغایرت مدارک | توقف در گمرک |
| حمل اصلی | ازدحام بندر یا مرز | افزایش زمان ترانزیت |
| ترخیص کالا | بازرسی یا نقص مدارک | افزایش هزینه انبارداری |
| تحویل نهایی | ناهماهنگی عملیاتی | تأخیر در توزیع کالا |
این جدول نشان میدهد که تأخیر فقط در مسیر حمل رخ نمیدهد. بسیاری از مشکلات قبل از حرکت محموله یا هنگام ترخیص کالا ایجاد میشوند. به همین دلیل، واردکنندگان حرفهای کل زنجیره حمل را بررسی میکنند و فقط روی مرحله حمل اصلی تمرکز ندارند.
چرا پیشبینیپذیری زمان تحویل در حملونقل بینالمللی اهمیت دارد؟
در گذشته بسیاری از کسبوکارها تلاش میکردند ارزانترین مسیر حمل را انتخاب کنند. امروز شرایط متفاوت است. بسیاری از شرکتها حاضر هستند هزینه بیشتری پرداخت کنند تا زمان تحویل قابل پیشبینیتری داشته باشند.
فرض کنید دو مسیر برای واردات یک کالا وجود دارد. مسیر اول ارزانتر است اما زمان تحویل آن بین ۲۰ تا ۴۵ روز متغیر است. مسیر دوم هزینه بیشتری دارد اما کالا را با ثبات بیشتری در بازه ۲۵ تا ۳۰ روز تحویل میدهد. برای بسیاری از کسبوکارها، گزینه دوم ارزش بیشتری ایجاد میکند؛ زیرا برنامهریزی تولید، فروش و موجودی انبار را سادهتر میکند.
به همین دلیل، مفهوم «مدیریت ریسک حملونقل بینالمللی» فقط به کاهش هزینه محدود نیست. هدف اصلی این است که کسبوکار بتواند زمان رسیدن کالا را با دقت بیشتری پیشبینی کند و احتمال بروز اختلال در زنجیره تأمین را کاهش دهد.
تأخیر در حملونقل بینالمللی چه هزینههایی ایجاد میکند؟
بسیاری از هزینههای ناشی از تأخیر در حمل کالا در فاکتور حمل دیده نمیشوند. به همین دلیل، برخی واردکنندگان اثر واقعی تأخیر را دستکم میگیرند. در حالی که هزینه نهایی تأخیر میتواند چند برابر هزینه مستقیم حمل باشد.
وقتی یک محموله دیرتر از زمان برنامهریزیشده به مقصد برسد، سرمایه شرکت مدت بیشتری درگیر میشود. علاوه بر این، ممکن است هزینههای جانبی مانند انبارداری، دموراژ یا دیتنشن نیز افزایش پیدا کنند. اگر مواد اولیه دیر به کارخانه برسند، توقف تولید نیز به این هزینهها اضافه میشود.
هزینههای آشکار تأخیر در حملونقل بینالمللی
برخی هزینهها بهصورت مستقیم قابل مشاهده هستند. این هزینهها معمولاً در اسناد مالی یا هزینههای عملیاتی شرکت ثبت میشوند.
نمونههای رایج عبارتاند از:
- هزینه انبارداری در بندر یا گمرک
- هزینه دموراژ کانتینر
- هزینه دیتنشن
- جریمههای قراردادی ناشی از تأخیر
- هزینه استفاده از حمل اضطراری
در بسیاری از موارد، همین هزینههای مستقیم بخش قابل توجهی از سود یک معامله وارداتی را کاهش میدهند.
هزینههای پنهان تأخیر در حملونقل بینالمللی برای واردکنندگان
هزینههای پنهان معمولاً اثر بزرگتری روی کسبوکار دارند. این هزینهها در کوتاهمدت قابل مشاهده نیستند اما عملکرد شرکت را در بلندمدت تحت تأثیر قرار میدهند.
برای مثال، کمبود موجودی میتواند باعث از دست رفتن فروش شود. توقف خط تولید نیز بهرهوری کارخانه را کاهش میدهد. از طرف دیگر، تأخیرهای مکرر ممکن است اعتماد مشتریان یا شرکای تجاری را تضعیف کند.
| نوع هزینه | اثر بر کسبوکار |
|---|---|
| خواب سرمایه | کاهش نقدینگی |
| کمبود موجودی | از دست رفتن فرصت فروش |
| توقف خط تولید | کاهش بهرهوری |
| افزایش انبارداری | رشد هزینه واردات |
| حمل اضطراری | افزایش هزینه لجستیک |
| نارضایتی مشتری | کاهش درآمد بلندمدت |
به همین دلیل، شرکتهای موفق تلاش میکنند پیش از ارسال کالا، عوامل تأخیر را شناسایی کنند و برای کاهش ریسک حمل کالا برنامه داشته باشند. شناخت این عوامل اولین قدم برای مدیریت بهتر واردات و انتخاب مسیر مناسب حمل است.
در ادامه مقاله، ۱۲ دلیل رایج تأخیر در حملونقل بینالمللی را بررسی میکنیم و نشان میدهیم که کدام عوامل در کنترل واردکننده قرار دارند و برای کدام ریسکها باید از قبل برنامه جایگزین در نظر گرفت.
۱۲ دلیل رایج تأخیر در حملونقل بینالمللی
همه تأخیرهای حملونقل بینالمللی به یک دلیل مشخص اتفاق نمیافتند. در بسیاری از موارد، چند عامل بهصورت همزمان روی یک محموله اثر میگذارند و در نهایت زمان تحویل را تغییر میدهند. شناخت این عوامل به واردکنندگان کمک میکند ریسک حمل کالا را بهتر مدیریت کنند و برای شرایط غیرمنتظره آماده باشند.
در ادامه، مهمترین دلایل تأخیر در حمل بار را بررسی میکنیم؛ عواملی که در مسیرهای مختلف حملونقل بینالمللی، از جمله حمل بار از چین به ایران، بیشترین تأثیر را بر زمان تحویل دارند. بر اساس تجربه عملیاتی آرتا ریل در پروژههای حمل بینالمللی، بسیاری از تأخیرها پیش از حرکت کالا آغاز میشوند و به مسائلی مانند اسناد حمل، هماهنگی زنجیره تأمین و فرایندهای مرزی ارتباط دارند.
۱. نقص یا مغایرت در اسناد حمل بینالمللی
اسناد حمل پایه اصلی هر فرایند واردات و صادرات هستند. کوچکترین مغایرت میان بارنامه، فاکتور تجاری، پکینگ لیست یا سایر مدارک میتواند روند حمل را متوقف کند.
در بسیاری از موارد، گمرک یا شرکت حمل تا زمان اصلاح مدارک اجازه ادامه فرایند را صادر نمیکند. همین موضوع باعث میشود کالا برای چند روز یا حتی چند هفته در بندر یا پایانه مرزی متوقف بماند.
برخی از رایجترین مشکلات اسنادی عبارتاند از:
- اشتباه در مشخصات کالا
- مغایرت تعداد یا وزن
- ناقص بودن اطلاعات گیرنده
- اشتباه در کد تعرفه گمرکی
۲. تأخیر در ترخیص کالا و تشریفات گمرکی
تأخیر در ترخیص کالا یکی از پرتکرارترین دلایل تأخیر در واردات است. حتی زمانی که محموله طبق برنامه به مقصد میرسد، مشکلات گمرکی میتوانند فرایند تحویل را به تعویق بیندازند.
تغییر مقررات، بررسیهای تکمیلی، نقص مدارک یا مشکلات مرتبط با تخصیص ارز از جمله عواملی هستند که زمان ترخیص را افزایش میدهند.
برای بسیاری از واردکنندگان، مرحله ترخیص کالا ریسکیتر از مرحله حمل اصلی است؛ زیرا مدت زمان آن همیشه قابل پیشبینی نیست.
۳. بازرسیهای گمرکی و تأخیر در حمل بار
تمام محمولهها تحت بازرسی کامل قرار نمیگیرند، اما زمانی که گمرک یک محموله را برای بررسی انتخاب کند، زمان ترخیص افزایش پیدا میکند.
نوع کالا، کشور مبدأ، سوابق واردکننده و الزامات قانونی میتوانند احتمال بازرسی را تغییر دهند.
هرچه کالا حساستر یا مقررات مربوط به آن پیچیدهتر باشد، احتمال ایجاد تأخیر نیز بیشتر خواهد شد.
۴. ازدحام بنادر و تأخیر در حمل دریایی
ازدحام بنادر یکی از مهمترین عوامل تأخیر در حمل دریایی محسوب میشود. زمانی که حجم ورود و خروج کالا از ظرفیت عملیاتی بندر بیشتر شود، عملیات تخلیه، بارگیری و ترخیص با سرعت کمتری انجام میشود.
این اتفاق معمولاً در دورههای اوج واردات، تعطیلات جهانی یا زمان وقوع بحرانهای زنجیره تأمین بیشتر دیده میشود.
گزارشهای بینالمللی منتشرشده توسط UNCTAD نیز نشان میدهند که ازدحام بنادر و اختلالات زنجیره تأمین میتوانند زمان ترانزیت کالا را به شکل محسوسی افزایش دهند.
| عامل بندری | اثر احتمالی |
|---|---|
| ازدحام اسکله | افزایش زمان تخلیه |
| کمبود نیروی عملیاتی | کند شدن بارگیری |
| محدودیت تجهیزات | افزایش صف کانتینرها |
| افزایش حجم واردات | طولانی شدن زمان انتظار |
۵. کمبود کانتینر یا تجهیزات حملونقل
بازار حملونقل جهانی بارها با کمبود کانتینر، واگن ریلی یا تجهیزات تخلیه و بارگیری مواجه شده است.
وقتی تقاضا از ظرفیت موجود بیشتر شود، شرکتهای حمل نمیتوانند همه سفارشها را در زمان مورد انتظار پوشش دهند. در نتیجه، بارگیری برخی محمولهها به زمان دیگری موکول میشود.
این مسئله بهویژه در مسیرهای پرتقاضا و در دورههای افزایش حجم تجارت بینالمللی بیشتر مشاهده میشود.
۶. تعطیلات رسمی و تأخیر در حمل بار از چین
تعطیلات رسمی در کشورهای مختلف میتوانند کل زنجیره تأمین را تحت تأثیر قرار دهند. در میان این تعطیلات، سال نوی چینی یکی از مهمترین عوامل تأخیر برای واردکنندگان ایرانی محسوب میشود.
بسیاری از کارخانهها، شرکتهای حمل و مراکز لجستیکی چین در این دوره فعالیت خود را کاهش میدهند یا بهطور موقت متوقف میکنند.
به همین دلیل، شرکتهایی که واردات از چین انجام میدهند باید برنامه خرید و حمل خود را چند هفته قبل از شروع تعطیلات تنظیم کنند.
۷. شرایط آبوهوایی و تأخیر در حملونقل بینالمللی
هیچ شرکت حملونقلی نمیتواند شرایط جوی را کنترل کند. طوفان، بارش سنگین، سیل، یخبندان یا مه شدید میتوانند برنامه حرکت کشتیها، قطارها و کامیونها را تغییر دهند.
در حمل دریایی، شرایط آبوهوایی یکی از مهمترین عوامل ایجاد تأخیر است. در حمل زمینی و ریلی نیز وضعیت جوی ممکن است سرعت عملیات را کاهش دهد یا برخی مسیرها را بهطور موقت مسدود کند.
۸. تغییرات قوانین و مقررات تجارت بینالملل
قوانین تجارت بینالملل ثابت نیستند. دولتها بهصورت دورهای مقررات گمرکی، تعرفهها، الزامات وارداتی و محدودیتهای تجاری را تغییر میدهند.
گاهی یک تغییر قانونی کوچک میتواند اسناد جدیدی را الزامی کند یا فرایند ترخیص را پیچیدهتر سازد. در چنین شرایطی، واردکنندگانی که از تغییرات مقررات آگاه نباشند با تأخیرهای غیرمنتظره مواجه میشوند.
۹. مشکلات تأمینکننده و تأخیر در واردات کالا
همه تأخیرها در مسیر حمل اتفاق نمیافتند. گاهی تأمینکننده کالا را در زمان توافقشده آماده نمیکند و همین موضوع کل برنامه حمل را تغییر میدهد.
کمبود مواد اولیه، مشکلات تولید، خطاهای بستهبندی یا ناهماهنگیهای داخلی تأمینکننده میتوانند زمان بارگیری را به تعویق بیندازند.
به همین دلیل، ارزیابی تأمینکنندگان و انتخاب شرکای تجاری قابل اعتماد نقش مهمی در مدیریت ریسک واردات دارد.
۱۰. اختلال در مسیرهای دریایی یا زمینی
برخی رویدادهای جهانی میتوانند مسیرهای حملونقل را تحت تأثیر قرار دهند. تنشهای سیاسی، محدودیتهای منطقهای، انسداد مسیرهای مهم تجاری یا اختلال در زیرساختهای حمل نمونههایی از این شرایط هستند.
زمانی که یک مسیر دچار اختلال میشود، شرکتهای حمل مجبور هستند از مسیرهای جایگزین استفاده کنند. این موضوع معمولاً زمان ترانزیت و هزینه حمل را افزایش میدهد. در چنین شرایطی، بررسی حمل ریلی چین به ایران بهعنوان مسیر جایگزین در زمان اختلال مسیرهای دریایی میتواند دید بهتری نسبت به گزینههای موجود برای مدیریت ریسک واردات ایجاد کند.
۱۱. تراکم پایانههای مرزی و تأخیر در ترانزیت کالا
مرزهای بینالمللی یکی از گلوگاههای اصلی زنجیره تأمین محسوب میشوند. افزایش حجم کامیونها، محدودیت زیرساختی یا کندی عملیات مرزی میتواند زمان عبور محمولهها را افزایش دهد.
این موضوع در برخی کریدورهای منطقهای اهمیت بیشتری پیدا میکند؛ زیرا بخش قابل توجهی از زمان حمل به عملیات مرزی اختصاص مییابد.
۱۲. انتخاب نامناسب روش حملونقل بینالمللی
گاهی تأخیر نتیجه انتخاب اشتباه روش حمل است. هر روش حمل ویژگیهای خاص خود را دارد و برای همه کالاها مناسب نیست.
برای مثال، برخی کسبوکارها صرفاً به دلیل هزینه کمتر، حمل دریایی را انتخاب میکنند؛ در حالی که برای نوع کالای آنها، حمل ریلی یا حمل ترکیبی میتواند زمان تحویل قابل پیشبینیتری ایجاد کند.
به همین دلیل، انتخاب روش حمل باید بر اساس نوع کالا، زمان مورد نیاز، بودجه و سطح ریسک انجام شود؛ نه فقط بر اساس ارزانترین نرخ حمل.
جمعبندی دلایل تأخیر در حملونقل بینالمللی
اگر این ۱۲ عامل را بررسی کنیم، متوجه میشویم که همه آنها اهمیت یکسانی ندارند. برخی عوامل مانند نقص اسناد، مشکلات تأمینکننده یا انتخاب نامناسب روش حمل تا حد زیادی قابل مدیریت هستند. در مقابل، عواملی مانند شرایط آبوهوایی یا بحرانهای ژئوپلیتیکی خارج از کنترل مستقیم واردکننده قرار دارند.
در بخش بعدی، این عوامل را بر اساس میزان کنترلپذیری و شدت اثر طبقهبندی میکنیم تا مشخص شود واردکنندگان باید روی کدام ریسکها تمرکز بیشتری داشته باشند.
کدام دلایل تأخیر در حملونقل بینالمللی قابل کنترل هستند؟
همه عوامل تأخیر در حملونقل بینالمللی خارج از کنترل واردکنندگان نیستند. برخی ریسکها به شرایط محیطی، سیاسی یا زیرساختی وابسته هستند، اما بخش قابل توجهی از آنها به نحوه برنامهریزی، انتخاب تأمینکننده و مدیریت فرایند حمل ارتباط دارند.
شناخت این تفاوت اهمیت زیادی دارد. زمانی که یک کسبوکار عوامل قابل کنترل را شناسایی کند، میتواند احتمال بروز تأخیر را کاهش دهد و هزینههای جانبی را بهتر مدیریت کند. در مقابل، آگاهی از عوامل غیرقابل کنترل به برنامهریزی واقعبینانهتر و تخصیص زمان ذخیره در زنجیره تأمین کمک میکند.
جدول زیر مهمترین عوامل تأخیر را از نظر میزان کنترلپذیری و شدت اثر مقایسه میکند:
| عامل تأخیر | میزان کنترلپذیری | شدت اثر |
|---|---|---|
| نقص اسناد حمل | بالا | زیاد |
| مشکلات ناشی از مدارک گمرکی | بالا | زیاد |
| انتخاب نامناسب روش حمل | بالا | زیاد |
| مشکلات تأمینکننده | بالا | زیاد |
| رزرو دیرهنگام ظرفیت حمل | بالا | متوسط |
| ازدحام بنادر | متوسط | زیاد |
| تراکم پایانههای مرزی | متوسط | متوسط |
| کمبود کانتینر یا تجهیزات | متوسط | متوسط |
| شرایط آبوهوایی | پایین | متوسط تا زیاد |
| تحریمها و محدودیتهای تجاری | پایین | زیاد |
| بحرانهای ژئوپلیتیکی | پایین | زیاد |
| تعطیلات رسمی | قابل پیشبینی | متوسط |
همانطور که مشاهده میشود، بسیاری از دلایل تأخیر در حمل بار از چین به ایران یا سایر مسیرهای بینالمللی پیش از ارسال کالا قابل مدیریت هستند. به همین دلیل، شرکتهایی که روی کنترل کیفیت اسناد، ارزیابی تأمینکنندگان و انتخاب مسیر مناسب تمرکز میکنند، معمولاً تأخیرهای کمتری را تجربه میکنند.
چگونه قبل از ارسال بار احتمال تأخیر در حملونقل بینالمللی را پیشبینی کنیم؟
مدیریت حرفهای واردات از مرحله پیشبینی ریسک آغاز میشود، نه زمانی که کالا در مسیر متوقف شده است. هرچه ارزیابی شرایط حمل زودتر انجام شود، امکان تصمیمگیری بهتر و انتخاب مسیر مناسبتر افزایش پیدا میکند.
استفاده از دادههای حمل، وضعیت مسیرها و شاخصهای عملکرد لجستیک به پیشبینی ریسک تأخیر کمک میکند.
بررسی وضعیت بنادر، ظرفیت خطوط حمل، شرایط مرزهای ترانزیتی و برنامه تعطیلات کشور مبدأ میتواند تصویر دقیقتری از ریسکهای احتمالی ارائه دهد. علاوه بر این، سوابق عملکرد تأمینکننده و تجربه شرکت حمل نیز در برآورد زمان واقعی تحویل نقش مهمی دارند.
شاخصهای بینالمللی مانند Logistics Performance Index (LPI) بانک جهانی نیز برای ارزیابی عملکرد لجستیکی کشورها و شناسایی گلوگاههای احتمالی زنجیره تأمین مورد استفاده قرار میگیرند.
برای نمونه، نزدیک شدن به سال نوی چینی معمولاً باعث افزایش حجم سفارشها، محدود شدن ظرفیت حمل و طولانیتر شدن زمان بارگیری میشود. از سوی دیگر، برخی کریدورهای تجاری در دورههای خاص با ازدحام بیشتری مواجه هستند و زمان ترانزیت در آنها افزایش پیدا میکند.
در تجربه آرتا ریل، بررسی وضعیت مرزهای ترانزیتی، ظرفیت خطوط حمل و شرایط فصلی مسیرهای چین، آسیای میانه و ایران میتواند دید واقعبینانهتری نسبت به ریسک تأخیر ایجاد کند. به همین دلیل، ارزیابی مسیر پیش از رزرو حمل بخش مهمی از مدیریت ریسک واردات محسوب میشود.
چکلیست کاهش ریسک تأخیر در حملونقل بینالمللی
کاهش ریسک حمل کالا معمولاً به مجموعهای از اقدامات ساده اما مؤثر وابسته است. اجرای این اقدامات از ابتدای فرایند واردات میتواند احتمال بروز تأخیر را به شکل محسوسی کاهش دهد.
| اقدام پیشنهادی | دلیل اهمیت |
|---|---|
| بررسی دقیق اسناد حمل | از توقف کالا به دلیل مغایرت مدارک جلوگیری میکند. |
| هماهنگی مستمر با تأمینکننده | احتمال تأخیر در آمادهسازی سفارش را کاهش میدهد. |
| رزرو زودهنگام ظرفیت حمل | ریسک کمبود کانتینر یا ظرفیت حمل را کمتر میکند. |
| توجه به تعطیلات رسمی | از اختلال ناشی از توقف فعالیت کارخانهها و بنادر جلوگیری میکند. |
| انتخاب بیمه مناسب | بخشی از خسارتهای ناشی از تأخیر را پوشش میدهد. |
| اختصاص زمان ذخیره در برنامه واردات | انعطاف بیشتری در برابر شرایط غیرمنتظره ایجاد میکند. |
| انتخاب روش حمل متناسب با کالا | تعادل بهتری میان هزینه، زمان و سطح ریسک فراهم میکند. |
هیچیک از این اقدامات بهتنهایی تضمینکننده تحویل بدون تأخیر نیستند. با این حال، ترکیب آنها میتواند احتمال بروز مشکلات عملیاتی را کاهش دهد و قابلیت پیشبینی زمان تحویل را افزایش دهد.
نقش حمل ریلی در کاهش ریسک تأخیر در حملونقل بینالمللی
روش حمل انتخابشده تأثیر مستقیمی بر میزان ریسک و قابلیت پیشبینی زمان تحویل دارد. به همین دلیل، انتخاب ارزانترین گزینه همیشه بهترین تصمیم نیست.
در حمل دریایی، عواملی مانند ازدحام بنادر، صف تخلیه کانتینرها و تغییر برنامه حرکت کشتیها میتوانند زمان رسیدن کالا را تغییر دهند. در مقابل، بسیاری از مسیرهای ریلی بر اساس برنامه زمانی مشخص فعالیت میکنند و وابستگی کمتری به عملیات بندری دارند.
علاوه بر این، برخی کریدورهای ریلی میان چین، آسیای میانه و ایران امکان جابهجایی منظمتر کالا را فراهم میکنند. آرتا ریل نیز در بخشی از پروژههای حمل بینالمللی خود از این مسیرها استفاده میکند و تجربه عملیاتی خود را در مسیر ریلی چین به ایران از شیآن تا تهران مستند کرده است. همین ویژگی باعث شده است که بسیاری از واردکنندگان برای کالاهای حساس به زمان، حمل ریلی یا حمل ترکیبی را بهعنوان بخشی از استراتژی مدیریت ریسک واردات در نظر بگیرند.
البته هیچ روش حملی بهطور کامل بدون ریسک نیست. با این وجود، انتخاب مسیر مناسب و استفاده از روش حمل متناسب با نیاز کسبوکار میتواند احتمال بروز تأخیرهای غیرمنتظره را کاهش دهد.
جمعبندی
تأخیر در حملونقل بینالمللی معمولاً از ترکیب عوامل عملیاتی، گمرکی، زیرساختی و محیطی ناشی میشود. نقص اسناد، مشکلات ترخیص کالا، ازدحام بنادر، کمبود تجهیزات، شرایط آبوهوایی و اختلالات زنجیره تأمین از مهمترین دلایل این تأخیرها هستند.
اگرچه برخی از این عوامل خارج از کنترل واردکنندگان قرار دارند، اما بخش قابل توجهی از ریسکها را میتوان با برنامهریزی بهتر، انتخاب تأمینکنندگان قابل اعتماد، بررسی دقیق اسناد و انتخاب روش حمل مناسب مدیریت کرد. در نهایت، کسبوکارهایی که روی پیشبینیپذیری زمان تحویل تمرکز میکنند، معمولاً هزینههای کمتری را متحمل میشوند و پایداری بیشتری در زنجیره تأمین خود به دست میآورند.